4 mar 2019 / Agnes Vorbrodt /

Rola oświetlenia w certyfikacji LEED

Jednym z przejawów nowego podejścia do ochrony środowiska naturalnego i zasobów energetycznych Ziemi są najnowsze trendy w budownictwie polegające na wzroście roli tzw. budownictwa zrównoważonego środowiskowo. W myśl jego zasad nowo powstające obiekty architektoniczne powinny spełniać kryteria ekologiczne. Jednym z najpopularniejszych i najszybciej rozwijających się sposobów oceny zielonych budynków pod względem spełnienia standardów budownictwa ekologicznego jest amerykański system certyfikacji LEED – The Leadership in Energy & Environmental Design.

Rola oświetlenia w certyfikacji LEED

 

LEED zapewnia niezależną weryfikację budynku pod kątem tego, czy został on zaprojektowany i zbudowany według zasad mających na celu ochronę środowiska przez oszczędność energii i wody, zmniejszenie emisjo CO2, polepszenie jakości środowiska wewnątrz budynku oraz możliwość zarządzania zasobami. W ramach systemu punktowego LEED dokonywana jest wielokryterialna analiza budynku w sześciu kategoriach: zrównoważona działka, oszczędność wody, energia i atmosfera, jakość powietrza we wnętrzach, materiały i zasoby oraz innowacyjność projektu.

Certyfikacja LEED jest obecna na polskim rynku już od 7 lat, jednak wielu profesjonalistów nadal nie zdaje sobie sprawy z wpływu oświetlenia na możliwość uzyskania punktów w niektórych z ocenianych kategorii, a przez to na osiągnięcie sukcesu i wysokiego wyniku certyfikacji budynku. Poprawnie wykonany projekt oświetlenia pomaga w uzyskaniu punktów w kilku ocenianych kategoriach:

  • zrównoważona działka, energia i atmosfera, materiały i zasoby – w certyfikacji LEED-EBOM,
  • innowacyjność projektu – w certyfikacji LEED-NC, LEED-CS oraz LEED-CI.

Certyfikacja LEED-NC stosowana jest dla nowopowstających obiektów, które będą używane przez jednego, znanego użytkownika, np. siedzib głównych firm, fabryk, biurowców zajmowanych przez jedną firmę. System ten można również stosować przy rozbudowach oraz generalnych remontach tego typu budynków. Certyfikacja LEED-CS używana jest do oceny obiektów deweloperskich, gdzie nie znamy przyszłego użytkownika, a większość budynku będzie przeznaczona pod wynajem. Certyfikacja LEED-EBOM pozwala na ocenę istniejących budynków oraz skupia się na użytkowaniu tych obiektów. Certyfikaty LEED-CI przeznaczone są dla wnętrz biurowych.

Rola oświetlenia w certyfikacji LEED

 

Oświetlenie wnętrz

W certyfikacji LEED dużą rolę przywiązuje się do oszczędności energii. Ważny wpływ na zapotrzebowanie energetyczne budynku, w zakresie zużycia energii elektrycznej, ma oświetlenie. Amerykańska norma ASHRAE 90.1-2007, według której ocenia się budynki, podaje wiele wymagań dotyczących oświetlenie. Według niej do oświetlenia zaliczamy:

  • oświetlenie wnętrza budynku,
  • oświetlenie na zewnątrz budynku, wliczając w to oświetlenie elewacji, dachów, elementów architektonicznych, wejść, wyjść, miejsc dostaw oraz zadaszeń,
  • oświetlenie terenu działki podlegające instalacji elektrycznej budynku,

za wyjątkiem oświetlenia awaryjnego, które jest wyłączone podczas normalnego użytkowania obiektu, oświetlenia wewnątrz lokali mieszkalnych, oświetlenia wymagane przez przepisy regulujące zdrowie i bezpieczeństwo, np. w szpitalach lub laboratoriach oraz dekoracyjnego oświetlenia fazowego.

Oświetlenie wewnątrz budynku powinno wyłączać się automatycznie we wszystkich przestrzeniach dzięki zastosowaniu:

  • automatycznych, odpowiednio zaprogramowanych zegarów, które gaszą światło według harmonogramu, przy czym dla każdego piętra i obszaru o powierzchni max. 2323 m2 musi być zapewniona niezależna kontrola,
  • czujników obecności wyłączających światło po 30 min. od momentu opuszczenia pomieszczenia przez użytkowników,
  • sygnału z innego urządzenia kontrolnego lub alarmowego informującego, że pomieszczenie jest puste,

za wyjątkiem oświetlenia przeznaczonego do użytku przez 24 h lub niezbędnego dla bezpieczeństwa użytkowników oraz oświetlenia pomieszczeń dla pacjentów.

Niezależnie od kontroli automatycznej musi istnieć możliwość ręcznego załączania i wyłączania oświetlenia poprzez włącznik lub inne urządzenie znajdujące się wewnątrz pomieszczenia.

Za wyjątkiem pomieszczeń z kontrolą zapewniającą wiele scen świetlnych, oświetlenie musi gasić się automatycznie po 30 min. od opuszczenia pomieszczenia przez użytkownika w takich wnętrzach jak klasy, sale konferencyjne, pomieszczenia odpoczynku dla pracowników, kantyny i stołówki. Te pomieszczenia nie muszą być podłączone do innych urządzeń automatycznie sterujących oświetleniem.

W każdym pozostałym pomieszczeniu włącznik musi być aktywowany albo manualnie albo przez czujnik obecności. Każdy włącznik może kontrolować obszar o powierzchni max. 232 m2 w pomieszczeniach o powierzchni do 929 m2, lub obszar o powierzchni max. 929 m2 w większych pomieszczeniach. Włącznik taki może przejąć kontrole nad załączaniem według harmonogramu, lecz nie dłużej niż na 4 h.

Stosowanie czujników obecności oraz czujników natężenia światła dziennego daje projektowi oszczędności w modelu:

  • czujniki obecności – 10%
  • czujniki natężenia oświetlenia – 10%

Uwaga: wprowadzenie programu czasowego sterującego oświetleniem przynosi oszczędności lecz nie jest wymogiem koniecznym.

W godzinach nocnych, tzn. od godziny 23:00 wieczorem do godziny 5:00 rano, oświetlenie należy wyłączyć, bądź zredukować jego moc o min. 50% (w pomieszczeniach po obwodzie budynku, z oknami wychodzącymi na zewnątrz). W miarę potrzeb można zapewnić włącznik dla potencjalnych użytkowników bądź czujnik obecności, który pozwoli na załączenie oświetlenia na max. 30 min.

Oświetlenie zewnętrzne

Gdy dostępna jest wystarczająca ilość światła dziennego lub gdy oświetlenie w nocy nie jest konieczne, sztuczne oświetlenie zewnętrzne musi być wyłączane przez kombinację czujnika światła oraz wyłącznika czasowego lub wyłącznik astronomiczny. Wyjątkiem jest oświetlenie przy krytych wyjazdach lub wyjściach z budynku, gdzie światło jest niezbędnie potrzebne dla bezpieczeństwa lub adaptacji wzroku do zmiany natężenia światła.

Wymaga się, aby oznaczenie wyjść bezpieczeństwa podświetlone od wewnątrz, nie zużywało mocy większej niż 5 W.

Przy oświetlaniu terenu, jeśli moc oprawy oświetleniowej wynosi więcej niż 100 W, skuteczność świetlna lampy musi być większa niż 60 lm/W, chyba że oprawa jest kontrolowana przez czujnik obecności.

Wskaźnik mocy elektrycznej zużywanej na oświetlenie jednostki powierzchni LPD (ang. Lighting Power Density) wewnątrz budynku nie może przekraczać wartości podanych w tabeli 1. Aby projekt uzyskał punkty w kategoriachEAp2/EAc1, należy wykazać oszczędności względem tych wartości.

Jeżeli konieczne jest oświetlenie dekoracyjne wykorzystujące oprawy zwieszane – żyrandole lub kinkiety, to możliwe jest dodatkowe 1 W/m2.

Tabela 1. Dopuszczalne wartości graniczne wskaźnika mocy elektrycznej zużywanej na oświetlenie jednostki powierzchni LPD wg. amerykańskiej normy ASHRAE 90.1-2007.

Typ pomieszczenia

LPD [ W/m2]

Biura – zamknięte oraz open space

12

Sale spotkań

14

Wejścia

14

Hole

13

Jadalnie

10

Kuchnie

13

Laboratoria

15

Toalety

10

Szatnie

6

Korytarze

5

Schody

6

Pomieszczenia aktywnego przechowywania

9

Pomieszczenia nieaktywnego przechowywania

3

Pomieszczenia elektryczne i mechaniczne

16

Hale produkcyjne – wysokie (>25 ft)

18

Hale produkcyjne – niskie

13

Produkcja precyzyjna

23

Pomieszczenia pomocnicze dla hal produkcyjnych

13

Pomieszczenia sterownicze

5

Warsztaty

20

Magazyny materiałów drobnych

15

Magazyny materiałów średnich i dużych

10

Parkingi

2

 

Ograniczenie zanieczyszczenia światłem

Aby spełnić kryteria przyznawania punktów LEED w kategorii Zrównoważona działka (kredyt SSc8), należy zapewnić oświetlenie zewnętrzne świecące w dół, które nie powoduje zanieczyszczenia oświetleniem poza granicami projektu. Oświetlenie wewnątrz budynku musi być też automatycznie wyłączane w godzinach nocnych, tzn. od godziny 23:00 do 5:00.

Dla projektów w tzw. strefie 2 wg. LEED (tereny zabudowy mieszkalnej, lokalne obszary komercyjne i przemysłowe z ograniczona nocna praca) limit natężenia oświetlenia w granicy działki to 1,0 lx oraz 0,1 lx w odległości 3,0 m od granicy działki.

Dla projektów w tzw. strefie 3 wg. LEED (obszary o gęstej zabudowie mieszkalnej i komercyjnej, centra miast), limit natężenia oświetlenia w granicy działki to to 2,0 lx oraz 0,1 lx w odległości 4,5 m od granicy działki.

Rola oświetlenia w certyfikacji LEED

 

 

Góra
Komentarze
Brak komentarzy, podziel się swoją opinią jako pierwszy....
Katalog Firm
Realizacje firm

Kalendarium