24 cze 2018 / Lux Magazyn /

Warunki oświetleniowe i rodzaje oświetlenia w przestrzeni biura

W większości biur praca rozpoczyna się rano, gdy przez okna do pomieszczeń dociera naturalne światło dzienne. Z różnych powodów, np. niedostatecznego przeszklenia elewacji, zbyt małej liczby okien w budynkach o tradycyjnej architekturze, ukształtowania przestrzennego pomieszczeń lub po prostu złych warunków atmosferycznych, ilość światła naturalnego bywa jednak niedostateczna dla zapewnienia właściwych warunków widzenia. Dlatego w dzień, do doświetlania pomieszczeń biurowych używane jest oświetlenie sztuczne. Coraz częściej praca w biurach przeciąga się także aż do późnych godzin wieczornych. Gdy brakuje już światła naturalnego, możliwość pracy jest w pełni uzależniona od oświetlenia sztucznego.

Warunki oświetleniowe i rodzaje oświetlenia w przestrzeni biura

 

Typowe powierzchnie pracy wzrokowej w biurach

Najczęstszym miejscem pracy w biurze jest biurko. Tradycyjne czy nowoczesne - w formie bardziej podobnej do stołu, zawsze posiada blat. To właśnie na nim i na leżących tam przedmiotach skupia się wzrok pracownika. W większości nowoczesnych biur używa się też współczesnych narzędzi pracy. Są nimi komputery. Interfejsami komunikacji człowieka z komputerem są monitory. Ich ekrany, o ustawieniu zbliżonym do pionowego, mają najczęściej gładką powierzchnię, łatwo odbijającą promieniowanie świetlne. Sprzyja to tworzeniu szkodliwych, jaskrawych odbić przedmiotów o dużej luminancji znajdujących się w pobliżu. W ekranach monitorów komputerowych mogą odbijać się jasne okna i świecące oprawy oświetleniowe. Takie odbicia w znacznym stopniu przeszkadzają w rozpoznawaniu obrazów i tekstów na monitorze, powodują zmęczenie i zwiększają liczbę popełnianych błędów.

Najbardziej typowe biurowe zadania polegające na czytaniu i pisaniu, wykonywane są zatem na dwóch płaszczyznach – poziomych blatach biurek i pionowych lub zbliżonych do pionu ekranach komputerowych. Oświetleniowcy nazywają te płaszczyzny powierzchniami pracy wzrokowej. Parametry ich oświetlenia są szczególnie ważne. Innymi płaszczyznami o krytycznym znaczeniu w pomieszczeniach pracy biurowej są: sufit, ściany i powierzchnie mebli biurowych. W obszarach komunikacyjnych, np. korytarzach i pomieszczeniach recepcyjnych, najważniejszą płaszczyzną roboczą, dla której zazwyczaj muszą być zapewnione wymagane warunki oświetleniowe jest przede wszystkim podłoga.

Rodzaje oświetlenia w przestrzeni biura

Oświetlenie bezpośrednie

Przy oświetleniu bezpośrednim światło wychodzące z opraw oświetleniowych dociera bezpośrednio do powierzchni pracy wzrokowej bez odbić od innych powierzchni.

Źródłem oświetlenia bezpośredniego w pomieszczeniach biurowych są zazwyczaj oprawy oświetleniowe montowane w sufitach podwieszanych, na stropach lub oprawy zwieszane, a także oprawy stojące – biurkowe lub podłogowe. Wśród opraw sufitowych i stropowych, do realizacji oświetlenia bezpośredniego najczęściej stosowane są oprawy rastrowe i typu downlight lub panelowe, ze świetlówkami liniowymi lub kompaktowymi, liniowymi źródłami światła LED lub diodami LED zamocowanymi na panelach zintegrowanych z oprawami.

Oświetlenie bezpośrednie sprawia, że pozioma płaszczyzna robocza jest najjaśniejszą powierzchnią w przestrzeni pomieszczenia. Dzięki wyeliminowaniu strat absorpcyjnych przy odbiciach od powierzchni wnętrza, oświetlenie bezpośrednie zapewnia wysoką efektywność. Zła realizacja oświetlenia bezpośredniego niesie ze sobą niebezpieczeństwo występowania olśnienia, cieni i niepożądanych odbić.

Oświetlenie pośrednie

W przypadku oświetlenia pośredniego światło jest kierowane w stronę sufitu lub ścian i po rozproszonym odbiciu od nich dociera do powierzchni pracy wzrokowej. Przy takim rodzaju oświetlenia sufit lub ściany stają się niejako odbłyśnikiem oprawy oświetleniowej. Są także najjaśniejszymi powierzchniami w przestrzeni wnętrza.

Oświetlenie pośrednie daje efekt silnego poczucie jasnej, otwartej przestrzeni. Dzięki dobremu rozproszeniu światła następuje eliminacja cieni. Jest odczuwane jako bardziej komfortowe niż oświetlenie bezpośrednie, jednak w przypadku gdy jest jedynym rodzajem oświetlenia w pomieszczeniu, może być też odbierane jako jednostajne i nużące na skutek równomierności. Ze względu na straty promieniowania w wyniku absorpcji na powierzchniach odbijających, oświetlenie pośrednie ma niższą efektywność i jest droższe od bezpośredniego pod względem kosztów budowy i eksploatacji.

Warunki oświetleniowe i rodzaje oświetlenia w przestrzeni biura

 

Oświetlenie bezpośrednio-pośrednie

Oświetlenie bezpośrednio-pośrednie zapewnia emisję światła z oprawy w dół, na płaszczyznę roboczą oraz w górę na sufit. Miejsca pracy są oświetlane światłem docierającym bezpośrednio z opraw oświetleniowych i pośrednio po odbiciu od sufitu jednak stosunkowo niewielka część strumienia świetlnego odbijana od sufitu powoduje głównie ogólne rozświetlenie przestrzeni. Taka kombinacja jest często postrzegana przez pracowników jako łączącą jasność, komfort widzenia i pewne akcenty świetlne, w przeciwieństwie do czysto bezpośredniego lub czysto pośredniego oświetlenia.

Koszty opraw i instalacji są tu podobne do tych z wyłącznie pośredniego systemu oświetlenia. Zmieniając proporcje między bezpośrednia i pośrednią częścią strumienia świetlnego można zmieniać uzyskiwane efekty.

 

Światło rozproszone

Oświetlenie światłem rozproszonym minimalizuje cienie i zabezpiecza przed silnym olśnieniem. Wpływa bardzo korzystnie na warunki wykonywania większości biurowych zadań wzrokowych. Źródłem światła rozproszonego są zwykle duże, jasne powierzchnie. W warunkach naturalnych jest to pochmurne niebo. Przy oświetleniu sztucznym światło rozproszone można uzyskać za pomocą opraw oświetlenia bezpośredniego lub pośredniego.

Sztucznym źródłem bezpośredniego oświetlenia światłem rozproszonym mogą być duże sufitowe oprawy panelowe z kloszami rozpraszającymi, w wersji wbudowanej lub nabudowanej. Pośrednie oświetlenie rozproszone zapewni światło odbite od powierzchni sufitu lub oprawy wnętrzowe, w których światło kierowane jest na specjalne odbłyśniki o charakterystyce rozpraszającej, by po odbiciu dotrzeć do oświetlanych obiektów.

Należy jednak pamiętać, że całkowicie jednostajne i pozbawione cieni oświetlenie rozproszone może być też bardzo nużące. Dlatego dobrze jest pamiętać o tworzeniu dodatkowych plam świetlnych dzięki równoległemu stosowaniu opraw dekoracyjnych i miejscowych.

Oświetlenie biura powinno być różnorodne

Dobry biurowy system oświetleniowy powinien łączyć różne typy oświetlenia – ogólne i miejscowe oświetlenie robocze z dekoracyjnym oświetleniem akcentowym.


Więcej w numerze 1/2018 czasopisma Lux Magazyn: TUTAJ  ​

Góra
Komentarze
Brak komentarzy, podziel się swoją opinią jako pierwszy....
Katalog Firm
Realizacje firm

Kalendarium