1 sie 2016 / Lux Magazyn /

Oświetlenie pomieszczeń o podwyższonych wymaganiach czystości

We pomieszczeniach, w których mieszkamy lub pracujemy, oświetlenie powinno spełniać przede wszystkim szereg wymagań dotyczące podstawowych parametrów funkcjonalnych, takich jak odpowiednia wartość i równomierność natężenia oświetlenia, rozkład luminancji, olśnienie, temperatura barwowa światła, oddawanie barw itp. Jednak istnieją także pewne rodzaje działalności, przy których sprzęt oświetleniowy musi spełniać bardzo wyjątkowe wymagania bezpieczeństwa, związane z potencjalnym zagrożeniem osób przebywających we wnętrzu lub prowadzonych tam działań i procesów. Do przypadków takich należą pomieszczenia o podwyższonych wymaganiach czystości, tzw. pomieszczenia czyste (ang. clean room).

Pomieszczenia czyste to wnętrza o kontrolowanych parametrach środowiskowych, w szczególności takie, w których konieczna jest kontrola zanieczyszczeń w postaci pyłu, kurzu, bakterii, oparów chemicznych, itp. W zależności od wymaganej czystości atmosfery pomieszczenia tego rodzaju dzielone są na klasy, w których definiuje się ilość i rozmiar zanieczyszczeń na metr sześcienny atmosfery. Pomieszczenia czyste występują w przemyśle farmaceutycznym, spożywczo-żywieniowym, chemicznym oraz naftowym. W służbie zdrowia są to sale operacyjne oraz pomieszczenia w ich otoczeniu, gabinety zabiegowe, sale chorych, łazienki, sterylizatornie, pomieszczenia do zabiegów laparoskopowych i zabiegów z użyciem lasera, laboratoria, przychodnie lekarskie itp.

Oświetlenie pomieszczeń o podwyższonych wymaganiach czystości

 

Wymagania formalne

Ogólne wymagania formalne w zakresie sprzętu do wyposażenia takich pomieszczeń są określone przez zasady tzw. dobrej praktyki produkcyjnej – GMP (ang. Good Manufacturing Practice). Stanowią one gwarancję najwyższej jakości. Kładą nacisk na zachowanie należytych warunków organizacyjno-technicznych i higienicznych w procesie produkcji. Tak zwane Kodeksy GMP zawierają wymagania dobrej praktyki produkcyjnej, w których ważne miejsce zajmuje prawidłowe i zgodne z normami oświetlenie.

W przemyśle spożywczym stosowany jest system analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli – HACCP (ang. Hazard Analysis and Critical Control Points). Jest to systemowe podejście do zarządzania jakością zdrowotną. Polega na identyfikacji i ocenie zagrożeń, związanych z różnymi fazami procesu produkcji wyrobów rolno-spożywczych. Pozwala określić środki niezbędne do opanowania zagrożeń w celu zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego.

Podstawowym uregulowaniem unijnym w tym zakresie jest dyrektywa 93/43/EEC w sprawie higieny środków spożywczych. W Polsce głównym aktem prawnym regulującym kwestię zapewnienia bezpieczeństwa żywności, w tym zagadnienia związane z wdrażaniem przez przedsiębiorców branży spożywczej systemu HACCP, jest znowelizowana Ustawa z dnia 11 maja 2001 r. o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia (Dz. U. Nr 63, poz. 634 z późn. zm.), która nałożyła obowiązek rozpoczęcia wdrażania HACCP z dniem wejścia Polski do UE. W świetle obowiązującego prawa za zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności odpowiedzialność ponosi przedsiębiorca produkujący lub wprowadzający żywność do obrotu. On też odpowiada za wszelkie szkody i uszczerbki na zdrowiu konsumenta spowodowane niewłaściwą jakością zdrowotną żywności.

Z kolei podstawowym dokumentem określającym poziom zanieczyszczeń pomieszczeń w odniesieniu do ich rozmiarów jest norma PN-EN ISO 14644-1:2005. Norma ta zawiera klasyfikację czystości powietrza w pomieszczeniach czystych i związanych z nimi środowiskach kontrolowanych pod względem stężenia cząstek stałych znajdujących się w powietrzu, a także metody badania czystości powietrza i procedury określenia stężenia cząstek znajdujących się w powietrzu. Norma PN-EN ISO 14644-1 została zaakceptowana zarówno przez Europejski Komitet ds. Normalizacji (CEN), jak i przez Polski Komitet Normalizacyjny.

Sprzęt oświetleniowy do pomieszczeń czystych

Od opraw oświetleniowych instalowanych w pomieszczeniach czystych wymaga się ponadprzeciętnej szczelności, niezawodności i wytrzymałości mechanicznej. Wymagania te dotyczą bezpośrednio cech sprzętu oświetleniowego – opraw i źródeł światła. Szczególnie w pomieszczeniach produkcji żywności, a także leków i kosmetyków, powinno się stosować oprawy oświetleniowe, które:

  • same nie tworzą zagrożenia polegającego na przedostaniu się do prowadzonych procesów produkcyjnych odrywających się drobin materiału, z którego są wykonane lub wprost całych części konstrukcyjnych,
  • uniemożliwiają gromadzenie się na ich powierzchni lub we wnętrzu trudno usuwalnych zanieczyszczeń pyłowych lub mikrobiologicznych,
  • są łatwe w czyszczeniu, odporne na nie, a czynności te mogą być prowadzone w sposób bezpieczny.

Również sposób montażu opraw powinien być szczególny. Wszystkie miejsca styku opraw oświetleniowych z sufitem powinny być specjalnie uszczelnione, aby uniemożliwić gromadzenie się zanieczyszczeń i grzybów w miejscach trudno dostępnych nad oprawami.

Góra
Komentarze
Brak komentarzy, podziel się swoją opinią jako pierwszy....
Katalog Firm
Realizacje firm

Kalendarium

mar
20
AMPER 2018
Targi AMPER zaliczają się do najważniejszych imprez targowych w branży elektrotechnicznej i elektronicznej w regionie Europy Środkowej i Wschodniej.