20 paź 2015 / lednews /

ODZYSK I UNIESZKODLIWIANIE LAMP WYŁADOWCZYCH

Do opracowania metod unieszkodliwiania odpadów z rtęcią i jej związkami wykorzystuje się właściwości fizyczne i chemiczne tego pierwiastka. 
Technologie unieszkodliwiania omawianych odpadów można podzielić na dwie zasadnicze grupy: "suchą" i "mokrą". 

W technologii "suchej", na żadnym z jej etapów nie zachodzi konieczność korzystania z wody, nie powstają ścieki technologiczne i nie występuje zagrożenie dla wód powierzchniowych czy podziemnych. Większość tego typu technologii oparta jest na oddestylowaniu rtęci w próżni, w podwyższonej temperaturze, a następnie odzysk rtęci z gazów odlotowych. Przykładem tej technologii jest proces utylizacji lamp rtęciowych szwedzkiej firmy MRT systemu AB. Linia ta może służyć także do pozyskania rtęci z innych odpadów oraz z innych wyrobów zawierających rtęć np.: z termometrów, baterii, amalgamatu dentystycznego. Proces technologiczny odbywa się w dwóch urządzeniach: kruszarko-przesiewarce i dwóch typach destylatorów. Zużyte lampy w zakładzie utylizacji rozdrabniane są za pomocą kruszarko-przesiewarki, która rozdziela pokruszony materiał na trzy frakcje: stłuczkę szklaną, części metalowe i pył fluorescencyjny (luminofor), w którym zawarte jest 95-97% rtęci. Stłuczka szklana i części metalowe zawierają minimalne ilości rtęci mogą być ponownie wykorzystane lub bezpiecznie składowane. Natomiast luminofor poddawany jest procesowi destylacji w temperaturze do 600C. Następnie powietrze z parami rtęci zasysane z komory pompą próżniową przechodzi kolejno przez komorę dopalania (temperatura 850C) i dwie połączone szeregowo komory chłodnicze, w których następuje skroplenie i wydzielenie rtęci metalicznej. W ostatniej fazie powietrze przechodzi przez filtr węglowy w celu doczyszczenia powietrza i usunięcia pozostałych zanieczyszczeń. 

Technologie "mokre" polegają na przeprowadzeniu rtęci w postać nierozpuszczalną za pomocą reakcji chemicznej prowadzącej do związania rtęci znajdującej się w odpadach w siarczek rtęci (HgS) przez dodanie związków chemicznych, np.: podchlorynu sodu, tiosiarczanu potasu lub nadmanganianu potasu. 

W kraju problem zużytych lamp wyładowczych rozwiązywany jest poprzez organizowaną zbiórkę i unieszkodliwianie przez szereg firm, np.: 

  • Philips Lighting Poland S.A. w Pile - neutralizuje świetlówki (linia Firmy MRT Systemu AB) zbierane na terenie kraju przez współpracującą firmę Hydrobudowa z Mikołowa, 

  • MAYA Sp. z o. o. w Warszawie - posiada technologię unieszkodliwiania w urządzeniu szwedzkiego producenta MRT Systemu AB. 

  • ABBA-EKOMED w Toruniu, oprócz usuwania azbestu, produkcji alternatywnego paliwa na bazie odpadów oraz bio-komponentów do benzyn i oleju napędowego, recyklingu i unieszkodliwiania odpadów przemysłowych oraz poużytkowych, prowadzi działalność w zakresie recyklingu lamp rtęciowych, 

  • EKO-NEUTRAL-ELEKRTON w Gorlicach, prowadzi działalność obejmującą transport i unieszkodliwianie lamp fluorescencyjnych i innych odpadów zawierających rtęć (metoda "mokra"). 

  • UTIMER Sp. z o.o. w Warszawie, firma oferuje wykonanie pełnego zakresu prac związanych z odbiorem, transportem i unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych zawierających rtęć.

Zbiórka odpadów lamp wyładowczych
Firmy zajmujące się utylizacją mają zawarte umowy z wieloma przedsiębiorstwami, urzędami, służbą zdrowia, koleją, wojskiem, supermarketami, od których własnym transportem w specjalnych pojemnikach odbierają niebezpieczne odpady. Po odzyskaniu z nich surowców zostają one sprzedane przedsiębiorstwom, z którymi podpisano wcześniej stosowne umowy. Niebezpieczne odpady zawierające rtęć muszą być przewożone w specjalnych atestowanych pojemnikach, które mogą służyć także do składowania na wydzielonych składowiskach. Firmy zajmujące się utylizacją odpadów starają się we własnym zakresie transportować je od zleceniodawcy, głównie dla zagwarantowania bezpieczeństwa. Np. świetlówki nie powinny być przewożone w pozycji leżącej, która ułatwia ich stłuczenie i wydostanie się z nich rtęci do środowiska. Odpowiednie pojemniki umożliwiają więc ich transport w pozycji pionowej. 

Organizacje odzysku
Obowiązki nałożone na importerów oraz wytwórców produktów (przedsiębiorców) wprowadzających na rynek krajowy m. in. lampy wyładowcze, zgodnie z ustawą o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i depozytowej (Dz. U. z 2001 r Nr 62, poz. 639, z późniejszymi zmianami z 2003 r. Dz.U. Nr 7, poz.78.) może przejąć organizacja odzysku. 
Z przeprowadzonego rozpoznania wynika, że w kraju jest aktualnie zarejestrowanych 28 Organizacji Odzysku. Większość z nich deklaruje przejęcie obowiązków przedsiębiorców w zakresie odzysku i recyklingu lamp wyładowczych. 

Prowadzona w 2002 roku zbiórka, odzysk i unieszkodliwienie lamp wyładowczych dała dość dobre rezultaty. Uzyskany poziom odzysku został przekroczony o 0,5%. Natomiast nie osiągnięto zadowalającego poziomu recyklingu. 

Stan aktualny w zakresie gospodarki odpadami lamp wyładowczych
Zużyte źródła światła (lampy) stanowią największą grupę odpadów zawierających rtęć. 
Lampy zawierające rtęć można podzielić na: 

  • lampy fluorescencyjne-świetlówki 

  • lampy wyładowcze-lampy niskoprężne 

  • lampy wysokoprężne-rtęciowe i sodowe 

  • pozostałe lampy wyładowcze-metalohalogenkowe

Podział taki jest wynikiem różnej technologii i urządzeń stosowanych do poszczególnych typów lamp. Zużyte lampy, które zakończyły swoja żywotność, posiadają ilość rtęci w takiej samej ilości jak lampy nowe i właśnie ze względu na zawartość rtęci są zaliczane do odpadów niebezpiecznych. Zawartość rtęci zależna jest w znacznym stopniu od typu i producenta lamp i mieści się w zakresie od 10 do 100 mg (średnio 40 mg w lampie). Odpady świetlówek w zdecydowanej większości stanowią odpady poużytkowe. Odpady te wytwarzane są w szkolnictwie, w zakładach opieki medycznej, supermarketach, stacjach paliw, energetyce, telekomunikacji itp. W opracowaniu pt.:"Kompleksowy program gospodarki odpadami niebezpiecznymi w regionie Polski południowej" oszacowano średnie ilości odpadowych lamp fluorescencyjnych i innych zawierających rtęć, z jednej placówki, dla poszczególnych grup wytwórców wytworzone w ciągu roku. 

Na podstawie Krajowego Planu Gospodarki Odpadami udział odpadów niebezpiecznych w strumieniu odpadów komunalnych wynosi 3,00 kg/M/r, z czego udział lamp fluorescencyjnych i innych odpadów zawierających rtęć (20 01 21*) wynosi 5% 

 

Źródło: www.recykling.pl

Góra
Komentarze
Brak komentarzy, podziel się swoją opinią jako pierwszy....
Katalog Firm
Realizacje firm

Kalendarium