27 kwi 2015 / Lux Magazyn /

Zjawisko olśnienia

Olśnienie jest stanem procesu widzenia, w którym człowiek odczuwa wyraźną niewygodę widzenia lub jego zdolność rozpoznawania szczegółów jest zmniejszona. Ograniczenie olśnienia jest jednym z podstawowych wymagań, które musi spełniać dobre oświetlenie, zwłaszcza w pomieszczeniach pracy, w tym także w miejscach pracy biurowej.

Oprawy zmniejszające olśnienie w biurze

W procesie widzenia konieczna jest ciągła adaptacja oka do istniejących warunków spostrzegania. Wynika ona ze zmian rozkładu luminancji w polu widzenia będącej miarą wrażenia jaskrawości, pojawiania się jej nadmiernych poziomów lub kontrastów. Prościej – gdy w naszym polu obserwacji pojawiają się nadmiernie jaskrawe pola lub gdy jaskrawość nie jest wprawdzie zbyt duża, ale występują silne kontrasty pomiędzy jaskrawymi i ciemnymi polami, możemy to odczuwać jako dyskomfort, a nawet może to powodować ograniczenie zdolności widzenia. Szczególnemu ograniczeniu może ulec zwłaszcza rozróżnianie szczegółów. Taki stan procesu widzenia nazywany jest zjawiskiem olśnienia.

Olśnienie jest stanem w procesie widzenia, w którym występuje odczucie niewygody w widzeniu lub zmniejszenie zdolności wykonywania pracy wzrokowej, w wyniku niewłaściwego rozkładu luminancji w czasie lub przestrzeni, albo niewłaściwych poziomów luminancji lub nadmiernych kontrastów.

Rodzaje olśnienia ze względu na skutki

Ze względu na skutki, jakie wywołuje olśnienie, rozróżnia się trzy jego rodzaje:

– olśnienie przykre,

– olśnienie przeszkadzające,

– olśnienie oślepiające.

Olśnienie przykre jest olśnieniem wywołującym uczucie przykrości, inaczej mówiąc niewygodę. Jednocześnie zdolność widzenia nie zmniejsza się. Najczęstszą przyczyną powstawania olśnienia przykrego we wnętrzach są jaskrawe elementy opraw oświetleniowych lub okna. Odczucie niewygody związane z olśnieniem przykrym może być wywołane poprzez pojawienie się w polu widzenia obiektu o jaskrawości bardzo wysokiej w stosunku do tła, na którym jest on obserwowany. Mamy wtedy do czynienia z bardzo silnym kontrastem. Niewygoda widzenia narasta wtedy w miarę upływu czasu choć często nie zdajemy sobie sprawy z powodu takiego stanu. Po usunięciu przyczyny olśnienia niewygoda widzenia znika.

Olśnienie przeszkadzające jest silniejszym rodzajem olśnienia, którego wystąpienie zmniejsza już naszą zdolność widzenia. Tego rodzaju olśnienie powodujące upośledzenie w widzeniu może być spowodowane przez niewłaściwą adaptację narządu wzorku lub też w wyniku obniżenia kontrastu subiektywnego rozumianego jako subiektywne oszacowanie różnicy w wyglądzie dwu części pola widzenia, oglądanych równocześnie lub kolejno. Obniżenie się kontrastu subiektywnego wywołane jest rozproszeniem światła w ośrodkach optycznych oka, przez co maleje jego czułość. Niewłaściwa adaptacja, wynika z przystosowania się oka do nadmiernie jaskrawych źródeł światła, co wywołuje utratę czułości reagowania oka na nadmiernie jaskrawy obiekt. Upośledzenie w widzeniu może, po usunięciu przyczyny olśnienia, natychmiast ustąpić lub utrzymać się w formie szczątkowej, powodując olśnienie następcze występuje przez krótki czas, jaki jest niezbędny do zajścia w oku procesów fotochemicznych związanych z dostosowaniem się do aktualnych warunków spostrzegania.

Olśnienie oślepiające to najsilniejszy rodzaj tego szkodliwego zjawiska. Jest ono tak silne, że przez pewien czas żaden zauważalny obiekt nie może być dostrzeżony ze względu na występowanie w polu widzenia bardzo dużych wartości luminancji i natężenia oświetlenia. Przykładem takiego najsilniejszego olśnienia oślepiającego może być sytuacja występująca czasem w trakcie nocnej jazdy samochodem. Nagła zmiana świateł mijania na drogowe wywołuje u kierującego pojazdem nadjeżdżającym z przeciwka olśnienie oślepiające, w warunkach niewielkiej odległości między pojazdem oślepiającym, a obserwatorem.

Mówiąc w sposób uproszczony, olśnienie powstaje, gdy z pewnego kierunku do naszych oczu dociera zbyt duża ilość światła. Może ono docierać do nas, gdy bezpośrednio patrzymy na wyjątkowo jaskrawy przedmiot, gdy występuje on w tzw. bocznym polu widzenia lub pośrednio jako światło odbite od innych powierzchni.

Rodzaje olśnienia ze względu na warunki powstawania

Ze względu na warunki powstawania rozróżnia się trzy rodzaje olśnienia:

– olśnienie bezpośrednie,

– olśnienie pośrednie,

– olśnienie odbiciowe.

Olśnienie bezpośrednie to olśnienie spowodowane przez nadmiernie jaskrawy przedmiot tzn. przedmiot o nadmiernej luminancji, występujący w tym samym lub prawie tym samym kierunku, co obiekt obserwowany.

Olśnienie pośrednie to olśnienie spowodowane przez nadmiernie jaskrawy przedmiot, występujący w innym kierunku niż obiekt obserwowany, w pewnej odległości kątowej od obserwowanego przedmiotu.

Olśnienie odbiciowe to olśnienie spowodowane przez kierunkowe odbicia nadmiernie jaskrawych przedmiotów, zwłaszcza, gdy odbite obrazy tych przedmiotów ukazują się w tym samym kierunku lub prawie w tym samym kierunku, co przedmiot obserwowany. W polu obserwacji pojawiają się wtedy obrazy odbitych źródeł światła o znacznej luminancji.


Fragment artykułu pochodzi z numeru 1/2015 czasopisma oświetleniowego Lux Magazyn

 

Góra
Komentarze
Brak komentarzy, podziel się swoją opinią jako pierwszy....
Katalog Firm
Realizacje firm

Kalendarium

mar
20
AMPER 2018
Targi AMPER zaliczają się do najważniejszych imprez targowych w branży elektrotechnicznej i elektronicznej w regionie Europy Środkowej i Wschodniej.